Lại chuyện đọc của nhà đài

Các nhà đài nước ta có một đội ngũ nhân viên chất lượng về khả năng ngoại ngữ. Tôi đã từng đọc ở đâu đó rằng nhiều phóng viên, phát thanh viên, biên tập viên có đến 2 ngoại ngữ. Số còn lại có 1 ngoại ngữ và không ai "trắng" về lĩnh vực này.

Nói dài dòng thế để khẳng định rằng việc đọc tiếng Anh chắc hẳn là không thành vấn đề với các phát thanh viên, biên tập viên. Ấy thế mà khi xem VTV, VTC buộc tôi cứ phải nghĩ ngược lại. Ngoài việc đọc chữ Google thay vì gu - gồ thành gu - gờ như đã đề cập ở bài trước, còn nhiều vấn đề cần phải nói chung quanh chuyện đọc này. Có thể kể ra một vài trường hợp:

- Một cái tên không kém phần nổi tiếng so với Google là Yahoo bị đọc một cách khá buồn cười là i - a - hu. Thử tra tự điển thì Yahoo phải được đọc là /jə'hu:/ tức là zơ - hu. Phát thanh viên nhà mình đọc âm trước theo kiểu Việt còn âm sau theo kiểu Tây. Hài thật!

- Chữ United thì hài hơn. Nó "bị đọc" theo 2 kiểu bởi 2 "trường phái" khác nhau. Một, theo kiểu "cổ điển" là i - u - nai - tít. Hai, theo kiểu "cách tân" (mới nghe gần đây): u - nai - tịt. Cách đọc đúng thế nào thiết nghĩ cũng chẳng cần nêu ra đây làm gì. Chỉ muốn nói ở đây là nếu đã ta thì phải ta hẳn, nửa ta nửa tây kiểu đó cười thật không nổi!!!

- Đa số (nếu không muốn nói là hầu hết) phát thanh viên hiện nay đọc tên Wayne trong tên đầy đủ cầu thủ bóng đá nổi tiếng của Anh Wayne Rooney là w(o)ây - nơ. Âm "nơ" nhấn rất mạnh chứ không đơn giản chỉ là cách viết phiên âm như báo Nhân dân đang làm. Các anh chị phát thanh viên có bao giờ chịu khó nghe người ta bình luận một trận cầu bằng tiếng Anh chưa nhỉ? Ở đó tên các cầu thủ được đọc như thế nào thì ta phải đọc đúng theo vậy mới là hợp lẽ chứ. Theo đó tên Wayne chỉ có một âm là way. Còn lại, do chữ e câm nên chữ n được đọc như bao phụ âm cuối khác trong tiếng Anh (mà người học tiếng Anh ai cũng biết!). Ở đây chưa kể cá biệt một số người (không phải là phát thanh viên nhưng được mời bình luận bóng đá- không tiện nêu danh tính ở đây) còn đọc Rooney là rút - ni nữa mới chết chứ. Chỉ trách là thấy sai nhưng nhà đài chả nhắc người ta sửa lại cho đúng. Cứ rút - ni, rút - ni ngày này sang ngày khác. Vui thật!!!!!

Có thế mới biết câu tục ngữ "Khôn nhà dại chợ" có ý nghĩa ra làm sao!

BẢN QUYỀN BỞI LỆ ĐÁ

Đô la Mỹ và Việt Nam đồng.

Không rõ cụm từ "Việt Nam đồng" xuất hiện từ lúc nào và từ đâu nhưng hiện nay nó đang được đọc, nói một cách tự nhiên trên các phương tiện thông tin đại chúng và từ miệng các quan chức ngay trong ngành tài chính ngân hàng. Không biết người dân khi nghe/xem cụm từ này cảm nhận ra sao nhưng chắc chắn rằng các nhà đài, nhà báo và quan chức nêu trên thì cảm thấy rất đỗi bình thường vì họ vẫn cứ nói cứ đọc hàng ngày.

Nếu theo kiểu đọc Việt Nam đồng mà suy thì chúng ta phải đọc đô la Mỹ thành Mỹ đô la mới đúng. Tương tự chúng ta phải có Thái Lan bạt, Philippine peso hay Nga rúp. Nhưng ta thấy rằng, chỉ có mỗi đồng Việt Nam là ngoại lệ. Nó được đọc ngược so với tất cả (nhấn mạnh: tất cả) các tiền tệ khác khi gắn với tên nước.

Tại sao lại là Việt Nam đồng chứ không phải là đồng Việt Nam? Chắc phải nhường câu trả lời cho các nhà đài, nhà báo. 

Nếu buộc phải nêu một nhận xét cho trường hợp này thì chỉ có thể nói: bó tay chấm com!

BẢN QUYỀN BỞI LỆ ĐÁ

Đang được cơ quan chức năng điều tra làm rõ

Sau một mẫu tin ngắn về tai nạn giao thông, vụ việc hình sự, hầu hết báo, đài ta đều chua thêm một câu khá là vô duyên: vụ việc đang được cơ quan chức năng điều tra làm rõ (!). Bài báo sau đây là một ví dụ:

Phút kinh hoàng của nạn nhân bị bắt làm con tin

Đa số các vụ việc như vậy đương nhiên phải được cảnh sát cùng các cơ quan chức năng khác thụ lý điều tra. Chua thêm câu này vào bài viết chẳng có một ý nghĩa nào về mặt thông tin? Thậm chí nhiều khi vụ việc đó đã rõ mười mươi rồi (thể hiện qua chi tiết trong bản tin) các đồng chí phóng viên ta cũng cẩn thận đưa vào "cho thêm phần long trọng" (!?). Lý do của hiện tượng trên có thể suy diễn theo 2 hướng: 

- Khả năng viết, biên tập kém. Nói chung: nghiệp vụ làm báo có vấn đề.

- Để đếm chữ tính tiền nhuận bút. 

BẢN QUYỀN BỞI LỆ ĐÁ

Giám đốc sở học tiểu học (!?)

Gần đây báo chí ta rộ lên tin "Tân Tổng bí thư đi xe máy tới thăm thầy cũ" mà sau đó bị chỉ trích quá nên đổi tựa đề thành "Tân Tổng bí thư từng đi xe máy tới thăm thầy cũ". Cách đây vài hôm lại có một bài trên Vietnamnet giật tít "Thủ tướng Trung Quốc viết đơn xin việc bằng máu" mà sau đó một số báo khác đưa tin lại sửa thành "Thủ tướng Trung Quốc từng viết đơn xin việc bằng máu". 

Trong phạm vi chủ đề của blog này, tôi không đề cập đến nội dung chính trị xã hội của các bài viết trên mà chỉ bàn về chữ nghĩa của chúng thôi. 

Các ông tổng bí thư, thủ tướng trong các bài viết trên không làm những việc đó trong thì hiện tại (theo ý bài báo đã nêu). Việc làm của các ông ấy xảy ra trong quá khứ (có thể nói là khá xa) khi chưa hề biết sau này mình có vinh dự làm to đến vậy. 

Báo chí lấy các chi tiết đó để làm gương cho lớp hậu sinh thì được, nhưng giật cái tít láo, đánh tráo bản chất nói trên là một việc làm đáng trách. Thậm chí người ta nói rằng phóng viên nhà báo dốt chữ cũng không oan tí nào. 

Giả sử dựa theo cách mà các nhà báo dùng để biến sự việc một anh sinh viên mới tốt nghiệp viết đơn thời xa lắc xa lơ thành sự kiện thủ tướng một cường quốc viết đơn xin việc bằng máu đầy tính giật gân kia, tôi cũng có thể dùng một cái tựa đề như bài viết này đang dùng thì sao nhỉ: Giám đốc sở học tiểu học (?). Ông giám đốc sở nào lại chẳng học tiểu học lúc còn bé? 

Vấn đề ở chỗ là ông ấy học tiểu học khi còn nhỏ kia, chứ không phải khi đương chức!!!

BẢN QUYỀN BỞI LỆ ĐÁ

Chính tả là gì?

CHÍNH PHỦ                                      CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
                                                                           Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Số: 90/ĐC-CP                                                                     Hà Nội, ngày 16 tháng 06 năm 2008

ĐÍNH CHÍNH

LỖI CHÍNH TẢ TRONG NGHỊ ĐỊNH SỐ 68/2008/NĐ-CP NGÀY 30 THÁNG 5 NĂM 2008 CỦA CHÍNH PHỦ QUY ĐỊNH ĐIỀU KIỆN, THỦ TỤC THÀNH LẬP, TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG VÀ GIẢI THỂ CƠ SỞ BẢO TRỢ XÃ HỘI

Do sơ suất trong quá trình biên tập, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, xin đính chính lỗi chính tả trong Nghị định số 68/2008/NĐ-CP ngày 30 tháng 5 năm 2008 của Chính phủ Quy định điều kiện, thủ tục thành lập, tổ chức, hoạt động và giải thể cơ sở bảo trợ xã hội, như sau:

- Tại trang 7 dòng 14 từ trên xuống, viết là: “a) Cơ quan thẩm định nêu tại Điều 18 Nghị định này”.

Nay xin sửa lại là: “a) Cơ quan thẩm định nêu tại Điều 17 Nghị định này”.

- Tại trang 10 dòng 15 từ dưới lên, viết là: “theo quy định tại Điều 17, Điều 19, Điều 20 và Điều 21 Nghị định này”.

Nay xin sửa lại là: “theo quy định tại Điều 16, Điều 17, Điều 19, Điều 20 và Điều 21 Nghị định này”.

                                                                                                                                        TM. CHÍNH PHỦ

                                                                                                    TUQ. THỦ TƯỚNG
                                                                                 BỘ TRƯỞNG BỘ LĐ-TB  VÀ XÃ HỘI

                                                                                                  Nguyễn Thị Kim Ngân                                                                                                          

Xem kỹ lại văn bản trên, chẳng biết Chính phủ hiểu khái niệm chính tả như thế nào mà ghi chình ình trên văn bản vậy. Ở đây thực ra chẳng qua là lỗi khâu soát sét, nhầm lẫn khi tham chiếu đến một đề mục nào đó trong văn bản. Hài hước thời hội nhập chăng?


BẢN QUYỀN BỞI LỆ ĐÁ