Rất nhiều những sự đa dạng

Đây cũng lại là câu nói của một phát thanh viên nhà đài.

Cứ cái kiểu múa tiếng Việt như vậy thì thực là chí nguy, chí nguy.

Chỉ cần dùng một cách đơn giản mà lại trong sáng, dễ hiểu: "Rất đa dạng", ấy vậy mà người ta phải cố làm cho thành... dốt bằng "Rất nhiều những sự đa dạng".

Tiện thể, tôi muốn chỉ ra một kiểu viết rất tối tăm, rất phổ biến hiện nay. Báo Thanh niên có bài về một sự kiện gây xôn xao dư luận, trong đó lời dẫn nguyên văn như sau: "Một làn sóng phẫn nộ bùng nổ sau khi một thanh niên có nick Kẹo mút chơi bời (KMCB) huênh hoang khoe chiến tích chạy xe đâm chết người trên facebook" 


Bạn nghĩ thế nào? Lần đầu tiên tôi nghe nói người ta có thể chạy xe được trên Facebook. Kinh ngạc hơn nữa là họ có thể tông chết người trên ấy. Ôi! thật là nguy hiểm. Tai nạn giao thông đang rình rập không những trên đường đi mà còn trên Internet. Kiểu này ai hay lướt phây thì nên sớm tậu quan tài, haha!!!

BẢN QUYỀN BỞI LỆ ĐÁ

Chiến hay không chiến

      Đây là một tựa đề một bài viết trên báo thể thao. Báo nào tôi không thể nhớ do tình cờ thoáng qua trên chương trình điểm báo của bản tin thể thao 11h30 trưa VTC3. Báo in nên trên mạng không tìm thấy được cụm từ này. 

      Thử xem khi đọc tiêu đề nêu trên người ta phải hiểu như thế nào. Từ "chiến" và cụm "không chiến" được nối với nhau bằng liên từ "hay", tôi hoàn toàn hiểu ý của tác giả là: quyết đấu hay không quyết đấu trong một trận đấu thể thao. Từ thứ nhất, "chiến", dùng để nhấn mạnh tính đua tranh quyết liệt của trận đấu thì nghe cũng được. Tuy nhiên cái cụm từ "không chiến" thì phải hiểu như thế nào đây. Nếu theo nghĩa Hán Việt thì "không chiến" chỉ là một từ mà nghĩa đen là một trận chiến trên không trung và nghĩa bóng ở trong một trận bóng đá là tranh chấp bóng bằng đầu. Như vậy đó không phải ý của tác giả muốn nói rồi. Ý đồ tác giả muốn nêu bật ở đây là không quyết đấu, chơi với nghĩa thiếu tích cực. Vậy thì sao lại dùng chữ ngây ngô vậy nhỉ? Muốn dùng Hán Việt thì phải nói là "bất chiến" mới đúng, vừa hay vừa đúng ngữ nghĩa. Dùng "không chiến" ở đây thể hiện khả năng tiếng Việt của mấy vị báo nhà ta quả thực còn hạn chế.

      Có người sẽ nói: "xì! chuyện nhỏ". Nhưng ngôn ngữ luôn xuất phát từ cái nhỏ nhất.

BẢN QUYỀN BỚI LỆ ĐÁ 

Lại chuyện đọc của nhà đài

Các nhà đài nước ta có một đội ngũ nhân viên chất lượng về khả năng ngoại ngữ. Tôi đã từng đọc ở đâu đó rằng nhiều phóng viên, phát thanh viên, biên tập viên có đến 2 ngoại ngữ. Số còn lại có 1 ngoại ngữ và không ai "trắng" về lĩnh vực này.

Nói dài dòng thế để khẳng định rằng việc đọc tiếng Anh chắc hẳn là không thành vấn đề với các phát thanh viên, biên tập viên. Ấy thế mà khi xem VTV, VTC buộc tôi cứ phải nghĩ ngược lại. Ngoài việc đọc chữ Google thay vì gu - gồ thành gu - gờ như đã đề cập ở bài trước, còn nhiều vấn đề cần phải nói chung quanh chuyện đọc này. Có thể kể ra một vài trường hợp:

- Một cái tên không kém phần nổi tiếng so với Google là Yahoo bị đọc một cách khá buồn cười là i - a - hu. Thử tra tự điển thì Yahoo phải được đọc là /jə'hu:/ tức là zơ - hu. Phát thanh viên nhà mình đọc âm trước theo kiểu Việt còn âm sau theo kiểu Tây. Hài thật!

- Chữ United thì hài hơn. Nó "bị đọc" theo 2 kiểu bởi 2 "trường phái" khác nhau. Một, theo kiểu "cổ điển" là i - u - nai - tít. Hai, theo kiểu "cách tân" (mới nghe gần đây): u - nai - tịt. Cách đọc đúng thế nào thiết nghĩ cũng chẳng cần nêu ra đây làm gì. Chỉ muốn nói ở đây là nếu đã ta thì phải ta hẳn, nửa ta nửa tây kiểu đó cười thật không nổi!!!

- Đa số (nếu không muốn nói là hầu hết) phát thanh viên hiện nay đọc tên Wayne trong tên đầy đủ cầu thủ bóng đá nổi tiếng của Anh Wayne Rooney là w(o)ây - nơ. Âm "nơ" nhấn rất mạnh chứ không đơn giản chỉ là cách viết phiên âm như báo Nhân dân đang làm. Các anh chị phát thanh viên có bao giờ chịu khó nghe người ta bình luận một trận cầu bằng tiếng Anh chưa nhỉ? Ở đó tên các cầu thủ được đọc như thế nào thì ta phải đọc đúng theo vậy mới là hợp lẽ chứ. Theo đó tên Wayne chỉ có một âm là way. Còn lại, do chữ e câm nên chữ n được đọc như bao phụ âm cuối khác trong tiếng Anh (mà người học tiếng Anh ai cũng biết!). Ở đây chưa kể cá biệt một số người (không phải là phát thanh viên nhưng được mời bình luận bóng đá- không tiện nêu danh tính ở đây) còn đọc Rooney là rút - ni nữa mới chết chứ. Chỉ trách là thấy sai nhưng nhà đài chả nhắc người ta sửa lại cho đúng. Cứ rút - ni, rút - ni ngày này sang ngày khác. Vui thật!!!!!

Có thế mới biết câu tục ngữ "Khôn nhà dại chợ" có ý nghĩa ra làm sao!

BẢN QUYỀN BỞI LỆ ĐÁ

Đô la Mỹ và Việt Nam đồng.

Không rõ cụm từ "Việt Nam đồng" xuất hiện từ lúc nào và từ đâu nhưng hiện nay nó đang được đọc, nói một cách tự nhiên trên các phương tiện thông tin đại chúng và từ miệng các quan chức ngay trong ngành tài chính ngân hàng. Không biết người dân khi nghe/xem cụm từ này cảm nhận ra sao nhưng chắc chắn rằng các nhà đài, nhà báo và quan chức nêu trên thì cảm thấy rất đỗi bình thường vì họ vẫn cứ nói cứ đọc hàng ngày.

Nếu theo kiểu đọc Việt Nam đồng mà suy thì chúng ta phải đọc đô la Mỹ thành Mỹ đô la mới đúng. Tương tự chúng ta phải có Thái Lan bạt, Philippine peso hay Nga rúp. Nhưng ta thấy rằng, chỉ có mỗi đồng Việt Nam là ngoại lệ. Nó được đọc ngược so với tất cả (nhấn mạnh: tất cả) các tiền tệ khác khi gắn với tên nước.

Tại sao lại là Việt Nam đồng chứ không phải là đồng Việt Nam? Chắc phải nhường câu trả lời cho các nhà đài, nhà báo. 

Nếu buộc phải nêu một nhận xét cho trường hợp này thì chỉ có thể nói: bó tay chấm com!

BẢN QUYỀN BỞI LỆ ĐÁ

Đang được cơ quan chức năng điều tra làm rõ

Sau một mẫu tin ngắn về tai nạn giao thông, vụ việc hình sự, hầu hết báo, đài ta đều chua thêm một câu khá là vô duyên: vụ việc đang được cơ quan chức năng điều tra làm rõ (!). Bài báo sau đây là một ví dụ:

Phút kinh hoàng của nạn nhân bị bắt làm con tin

Đa số các vụ việc như vậy đương nhiên phải được cảnh sát cùng các cơ quan chức năng khác thụ lý điều tra. Chua thêm câu này vào bài viết chẳng có một ý nghĩa nào về mặt thông tin? Thậm chí nhiều khi vụ việc đó đã rõ mười mươi rồi (thể hiện qua chi tiết trong bản tin) các đồng chí phóng viên ta cũng cẩn thận đưa vào "cho thêm phần long trọng" (!?). Lý do của hiện tượng trên có thể suy diễn theo 2 hướng: 

- Khả năng viết, biên tập kém. Nói chung: nghiệp vụ làm báo có vấn đề.

- Để đếm chữ tính tiền nhuận bút. 

BẢN QUYỀN BỞI LỆ ĐÁ